Κατάκριση. Μια καθημερινή μεγάλη αμαρτία που στοιχίζει ψυχές

«Μὴ κρίνετε, ἴνα μὴ κριθῆτε· ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν. τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; Ἤ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου, ἅφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἀπὸ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ ἰδοὺ ἡ δοκὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου; Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε βλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου.» (Μτ. 7, 1-5).

Μετάφραση:7,1 «Μήν κατακρίνετε, γιά νά μήν κατακριθῆτε. 2 Γιατί μέ ὅποια κρίση κρίνετε θά κριθεῖτε· καί μέ ὅποιο μέτρο μετρεῖτε θά μετρηθῆτε. 3 Γιατί βλέπεις τήν ἀγκίδα, πού εἶναι στό μάτι τοῦ ἀδελφοῦ σου, καί δέν βλέπεις τό δοκάρι, πού εἶναι στό δικό σου μάτι; 4 Ἤ, πῶς θά πεῖς στόν ἀδελφό σου “ἄφησε νά βγάλω τήν ἀκίδα ἀπό τό μάτι σου”, ἐνῶ στό δικό σου μάτι εἶναι δοκάρι; 5 Ὑποκριτά, βγάλε πρῶτα τό δοκάρι ἀπό τό δικό σου μάτι, καί τότε θά δεῖς καθαρά, γιά νά βγάλεις τήν ἀγκίδα ἀπό τό μάτι τοῦ ἀδελφοῦ σου».

Η κατάκριση είναι μια από τις πιο επικίνδυνες παγίδες που μπορεί να αντιμετωπίσει ο Χριστιανός στην καθημερινότητά του. Συχνά, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε μια αδικία ή σε μια συμπεριφορά που μας ενοχλεί, το πρώτο μας ένστικτο είναι να κατακρίνουμε τον άλλον, να τον μειώσουμε ή να τον χαρακτηρίσουμε. Αυτομάτως πέφτουμε και στην αμαρτία της  Υπερηφάνειας καθώς θεωρούμε τον εαυτό μας καλύτερο και άξιο να κρίνει τον συνάνθρωπό του.

Η Κατάκριση είναι Αμαρτία

Σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας, η κατάκριση είναι αμαρτία, γιατί το δικαίωμα της κρίσεως το έχει μόνον ο Θεός. Αυτός είναι ο νομοθέτης και κριτής και απέναντι Αυτού είμαστε όλοι οι άνθρωποι υπόλογοι.  Επομένως η συνήθεια και η διάθεση κάποιων ανθρώπων να κρίνει και να επικρίνει τους άλλους είναι υφαρπαγή και σφετερισμός εξουσίας και δικαιωμάτων Του Κυρίου.

Η κατάκριση καταστρατηγεί την αγάπη και τον σεβασμό που πρέπει να έχουμε για τον πλησίον μας. Στη ζωή του Χριστού, βλέπουμε το αντίθετο από την κατάκριση: ο Κύριος δείχνει αέναη συγχωρητικότητα και επιείκεια. Όταν οι άνθρωποι Τον καταδίκαζαν, εκείνος απαντούσε με αγάπη και συγχώρεση, λέγοντας: «Πάτερ, συγχώρησόν αυτοίς, οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιούσι» (Λουκ. 23:34).

Ο Χριστός μας δίδαξε ότι δεν πρέπει να κρίνουμε τους άλλους, γιατί και εμείς είμαστε ατελείς και γεμάτοι αμαρτίες. Αν κατακρίνουμε τον πλησίον μας, δεν αναγνωρίζουμε τη δική μας ανάγκη για μετάνοια και συγχώρεση. Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος μας λέει ξεκάθαρα: «Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε» (Ματθαίος 7:1).

Η Κατάκριση Βλάπτει την Ψυχή και τις Σχέσεις μας

Όταν κατακρίνουμε, η ψυχή μας γεμίζει με αρνητικά συναισθήματα, όπως θυμό, πίκρα και υπερηφάνεια. Αυτά τα συναισθήματα δεν ωφελούν την πνευματική μας υγεία και δημιουργούν σκότος στην καρδιά μας. Η κατάκριση απομακρύνει τον άνθρωπο από τον Θεό και εμποδίζει την αυθεντική επικοινωνία με τους άλλους. Αντί να φέρνουμε κοντά τις καρδιές μας, απομακρυνόμαστε ο ένας από τον άλλον και από την αγάπη του Θεού.

Πως να Αντιμετωπίσουμε την Κατάκριση στην Πράξη

1. Αυτοέλεγχος και ταπεινότητα: Πριν εκφέρουμε οποιοδήποτε κριτικό σχόλιο, πρέπει να σκεφτούμε τη δική μας αδυναμία και να προσευχηθούμε για τη δύναμη να ελέγξουμε τα λόγια μας και την αδυναμία μας.

2. Προσευχή για τους άλλους: Αν αισθανόμαστε την ανάγκη να κατακρίνουμε κάποιον, αντί αυτού να προσευχηθούμε γι’ αυτόν, ζητώντας από τον Θεό να τον φωτίσει και να τον καθοδηγήσει. Η προσευχή για τους άλλους είναι μια πράξη αγάπης που μας φέρνει κοντά στον Θεό.

3. Συγχώρεση: Αν κάποιος μας πλήγωσε ή μας αδίκησε, ο Χριστός μας καλεί να συγχωρήσουμε. Ο Θεός βλέπει την καρδιά μας και την προθυμία μας να συγχωρήσουμε, και θα μας συγχωρήσει επίσης.

4. Μάθηση από τον Χριστό: Ο Χριστός, μέσα από τη ζωή και το παράδειγμά Του, μας διδάσκει ότι η αγάπη και η συγχώρεση είναι οι δρόμοι προς τη σωτηρία. Όταν επιλέγουμε την αγάπη αντί της κατάκρισης, ακολουθούμε τον δρόμο Του και πορευόμαστε προς την αληθινή ειρήνη.

Πώς να Ζήσουμε Χωρίς Κατάκριση

Αν θέλουμε να ζούμε με ειρήνη και να μεγαλώνουμε πνευματικά, πρέπει να αποφεύγουμε την κατάκριση. Ο Χριστός μας καλεί να αγαπάμε τον πλησίον μας, να συγχωρούμε και να ελέγχουμε τον εαυτό μας. Αν καταφέρουμε να κρατήσουμε την καρδιά μας καθαρή και γεμάτη αγάπη, τότε θα μπορέσουμε να ζήσουμε κοντά στον Θεό και στους ανθρώπους, αποφεύγοντας τις παγίδες της κατάκρισης και της υπερηφάνειας.

Μην αφήνετε την κατάκριση να καταστρέψει τη ζωή σας. Επιλέξτε τη συγχώρεση, την αγάπη και την ταπεινότητα. Έτσι, η ψυχή σας θα γεμίσει με φως και θα ζήσει σ θατην ειρήνη του Χριστού.