Θρακιώτικη Βαρβάρα, ένα έθιμο που αντέχει στο χρόνο

Την παραμονή της γιορτής της Αγίας Βαρβάρας στη Θράκη, στα σπίτια συνηθίζουν να ετοιμάζουν τη “Βαρβάρα“, βράζοντας στάρι και διάφορους καρπούς (καρύδια, αμύγδαλα, ρόδια, σταφίδες) ή φρούτα (συνήθως μήλο) ψιλοκομμένα και μπόλικη μυρωδικά, όπως κανέλα. Τα ξημερώματα της γιορτής, οι νοικοκυρές έστελναν σε γείτονες, συγγενείς και φίλους ένα πιάτο “βαρβάρα” και αυτοί τους ανταπέδιδαν το ίδιο.

Στη “βαρβάρα” απέδιδαν ευεργετικές ιδιότητες (θεραπεία από την ευλογιά) και στην Αγία Βαρβάρα ότι δίνει δύναμη και πολλαπλασιάζει τα αγαθά. 

Στη Θράκη χρησιμοποιούν εννέα είδη για την παρασκευή της Βαρβάρας. Σιτάρι, αμύγδαλα, καρύδια, ρόδια, σταφίδες, κανέλα, σουσάμι, ταχίνι και φρούτα ψιλοκομμένα, κυρίως μήλα σκληρά. Στην περιοχή της Μακράς Γέφυρας και της Αδριανούπολης για γούρι έριχναν μέσα 3 έως 4 κουκιά και όποιος τα έβρισκε θεωρούνταν καλότυχος.Η «Βαρβάρα» παρασκευάζονταν την παραμονή της εορτής της Αγίας Βαρβάρας και μοιράζονταν ανήμερα της γιορτής της πρωί – πρωί.

Συνταγή για Βαρβάρα:

Υλικά 

500 γρ. σιτάρι, αποφλοιωμένο

250 γρ. ζάχαρη κρυσταλλική

100 γρ. δαμάσκηνα, ξερά, ψιλοκομμένα

100 γρ. βερίκοκα ή σύκα ξερά, κομμένα σε κύβους 

50 γρ. σταφίδες

3 κ.σ. αλεύρι γ.ο.χ., καβουρδισμένο ελαφρά

Για το σερβίρισμα

50 γρ. σουσάμι καβουρδισμένο

κανέλα

100 γρ. καρύδια

Εκτέλεση

Πλένουμε καλά και μουλιάζουμε από το προηγούμενο βράδυ το σιτάρι σε νερό.Σουρώνουμε την επόμενη μέρα και το βάζουμε σε κατσαρόλα με αρκετό νερό που να το σκεπάζει και βράζουμε περίπου για 30 λεπτά ανακατεύοντας που και που ή μέχρι να μαλακώσουν οι σπόροι του σιταριού τελείως.Βράζουμε σε μέτρια φωτιά προσέχοντας να μην εξατμιστεί το νερό και προσθέτουμε επιπλέον αν χρειαστεί κατά τη διάρκεια του βρασίματος.Στο τέλος, θέλουμε να έχει μείνει το στάρι βρασμένο και να υπάρχει και λίγο ζουμί ακόμα ώστε να το δέσει μετά το αλεύρι.Προσθέτουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά στην κατσαρόλα και ανακατεύουμε πολύ καλά συνεχώς περιμένοντας να βράσει και να δέσει η κρέμα.Θέλουμε η υφή της βαρβάρας να είναι σαν αραιή κρέμα ή σαν καλά χυλωμένο ριζότο.Σερβίρουμε σε ατομικά μπολάκια ή σε μεγάλο μπολ με σουσάμι, κανέλα και καρύδια.

Πηγή:

https://thracenews.gr/category/more/politismos/

Αρτοκλασία. Η ιερή πράξη ευχαριστίας και ευλογίας στην ορθόδοξη παράδοση

  

Η αρτοκλασία είναι μια ιερή και ευλογημένη πράξη στην Ορθόδοξη Εκκλησία που συνδέεται με την ευχαριστία και την ευλογία του Θεού για τον άνθρωπο. Κατά τη διάρκεια του εσπερινού ή της θείας λειτουργίας, οι πιστοί προσφέρουν άρτο, κρασί και λάδι στην εκκλησία, εκφράζοντας ευγνωμοσύνη και ζητώντας την ευλογία του Θεού για την υγεία και τη σωτηρία τους.

Τι είναι η Αρτοκλασία και Πότε Τελείται

Η αρτοκλασία είναι μια τελετή που συμβολίζει τη χριστιανική κοινότητα και την αγάπη προς τον Θεό. Οι πιστοί προσφέρουν πέντε άρτους (ψωμιά) για να τιμήσουν τη θαυματουργή ευλογία των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων από τον Χριστό, όταν τάισε πέντε χιλιάδες ανθρώπους (Ματθαίος 14:13-21).

Η τελετή της αρτοκλασίας είναι παλαιότατη λειτουργική πράξη και έχει τις ρίζες της στους αποστολικούς χρόνους. Θεωρείται κατάλοιπο από τις "αγάπες" τα κοινά γεύματα των πρώτων Χριστιανών, που διασώζει το αρχαίο όνομα της Θείας Ευχαριστίας "κλάσις του άρτου" καθως και τον τρόπο τεμαχισμού και διανομής της.  Η τελετή αυτή γίνεται συνήθως  

• Κατά τη Διάρκεια Εορτών: Η αρτοκλασία πραγματοποιείται στις μεγάλες γιορτές, στις εορτές των αγίων ή όταν οι πιστοί θέλουν να τιμήσουν μια ιδιαίτερη περίσταση.
• Σε Οικογενειακές και Προσωπικές Επετείους: Συχνά, οι οικογένειες προσφέρουν άρτους για γενέθλια, ονομαστικές εορτές ή άλλες σημαντικές στιγμές, ως έκφραση ευχαριστίας και ευλογίας.  

Η Συμβολική Σημασία της Αρτοκλασίας

Η αρτοκλασία εκφράζει την ευγνωμοσύνη του ανθρώπου προς τον Θεό και συμβολίζει την ευλογία και την προστασία που επιζητεί για τον εαυτό του και τους αγαπημένους του. Οι άρτοι και το κρασί αναπαριστούν την πληρότητα και την ευλογία του Θεού στην καθημερινή ζωή. Για την αρτοκλασία χρειαζόμαστε

• Πέντε Άρτους: Συμβολίζουν το θαύμα του Χριστού και την υπερφυσική του δύναμη, να γεμίσει και να ευλογήσει τα υλικά αγαθά, προσφέροντάς τα στους ανθρώπους.
• Κρασί και Λάδι: Συμβολίζουν την πνευματική και φυσική θρέψη, καθώς και τη θεία ευλογία για δύναμη και υγεία.
• 5 κεριά 

Πώς Προετοιμάζεται η Αρτοκλασία

Η προετοιμασία της αρτοκλασίας περιλαμβάνει:

1. Προετοιμασία των Άρτων: Οι πιστοί ετοιμάζουν πέντε άρτους, συνήθως στρογγυλά ψωμιά που πλάθονται και ψήνονται ειδικά για την τελετή. Οι άρτοι ετοιμάζονται με προσευχή και σεβασμό, ώστε να φέρουν την ευλογία του Θεού.

2. Παρουσία στην Εκκλησία: Την ημέρα της τελετής, οι άρτοι, το λάδι και το κρασί τοποθετούνται στην εκκλησία, σε έναν ειδικά διαμορφωμένο καλάθι

3. Η Ευλογία από τον Ιερέα: Ο ιερέας προσεύχεται και ευλογεί τους άρτους, το λάδι και το κρασί, εκφράζοντας τη χαρά και την ευγνωμοσύνη του Θεού. Οι παρευρισκόμενοι συμμετέχουν στην προσευχή, ενισχύοντας την πίστη και την ευλογία τους.

4. Διανομή των Άρτων: Μετά την ευλογία, οι άρτοι κόβονται και μοιράζονται στους πιστούς ως ένδειξη κοινότητας και αγάπης. Η πράξη αυτή ενισχύει την ενότητα της Εκκλησίας και την ευλογία των πιστών.

Η Σημασία της Αρτοκλασίας στην Πίστη και την Καθημερινή Ζωή

Η αρτοκλασία έχει βαθιά πνευματική σημασία για τους πιστούς, αφού τους υπενθυμίζει τη σημασία της ευχαριστίας και της ευλογίας του Θεού σε κάθε πτυχή της ζωής τους. Κατά τη διάρκεια της αρτοκλασίας, οι πιστοί ζητούν την προστασία, την υγεία και τη φώτιση του Θεού, εκφράζοντας τη βαθιά τους πίστη και τη σύνδεση με την Εκκλησία.

• Ευχαριστία και Ταπεινότητα: Η προσφορά των άρτων συμβολίζει την ευγνωμοσύνη για όλα τα δώρα που προσφέρει ο Θεός, από τα πιο μικρά έως τα πιο μεγάλα.
• Ενίσχυση της Πίστης: Η συμμετοχή στην αρτοκλασία ενισχύει την πίστη, υπενθυμίζοντας την αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και τη συνεχή παρουσία του στην καθημερινότητά μας.
• Οικογενειακή και Κοινοτική Ενότητα: Μέσω της αρτοκλασίας, η οικογένεια και η κοινότητα ενισχύουν τους δεσμούς τους και ενθαρρύνονται να προσφέρουν στους γύρω τους χωρίς ανταλλάγματα.

Η αρτοκλασία είναι μια ιερή και ευλογημένη πράξη της Ορθόδοξης Εκκλησίας που μας καλεί να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας προς τον Θεό για όλα τα αγαθά της ζωής. Μέσω της προσφοράς των άρτων, του κρασιού και του λαδιού, οι πιστοί ζητούν την ευλογία του Θεού και εκφράζουν τη δύναμη της χριστιανικής αγάπης και ενότητας. Ας θυμόμαστε ότι η αρτοκλασία δεν είναι απλώς μια τελετή, αλλά ένας τρόπος να ευχαριστήσουμε και να αποδεχτούμε τη συνεχή ευλογία του Θεού στη ζωή μας.

Η συνταγή για τους άρτους είναι ευγενική προσφορά 

από τον Νίκο Κιοπεκτζογλου