Η 1η Σεπτεμβρίου είναι μια ξεχωριστή ημέρα για την Ορθόδοξη Εκκλησία, γιατί σηματοδοτεί την αρχή του εκκλησιαστικού έτους, την επονομαζόμενη Ἰνδικτιώνα ή Ίνδικτο. Δεν είναι απλώς μια ημερολογιακή αλλαγή, αλλά μια πνευματική ευκαιρία για ανανέωση, προσευχή και ελπίδα.
Η Εκκλησία μας καλεί αυτήν την ημέρα να ευχαριστήσουμε τον Θεό για όσα μας χάρισε τον χρόνο που πέρασε και να Του εμπιστευθούμε τον καινούργιο, ξεκινώντας με προσευχή, ταπείνωση και αγάπη.
Τι είναι η Ίνδικτος;
Η λέξη "Ίνδικτος" προέρχεται από το λατινικό indictio και σήμαινε την προκήρυξη του νέου φορολογικού έτους στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Από τον 3ο αιώνα μ.Χ. καθιερώθηκε ως διοικητικός κύκλος διάρκειας 15 ετών, με τον οποίο ρυθμιζόταν κυρίως η φορολογία της γης και των σιτηρών, καθώς το φθινόπωρο ήταν η εποχή της συγκομιδής.
Η Ίνδικτος δεν είχε αρχικά θρησκευτικό περιεχόμενο· ήταν ένα καθαρά πρακτικό σύστημα για να μπορούν οι αρχές να υπολογίζουν και να εισπράττουν τους φόρους. Σταδιακά όμως, καθώς η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έγινε Χριστιανική, το ημερολόγιο αυτό μεταφέρθηκε και στη ζωή της Εκκλησίας.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, θέλοντας να δώσει πνευματική διάσταση στον χρόνο, καθιέρωσε από τον 5ο αιώνα να ξεκινά το εκκλησιαστικό έτος την 1η Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που συμβάδιζε με τον ρωμαϊκό διοικητικό κύκλο, αλλά και με τον φυσικό κύκλο της γης, όταν ολοκληρώνεται ο θερισμός και ξεκινά νέος γεωργικός χρόνος.
Έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως διοικητική-φορολογική ανάγκη, η Εκκλησία το μετέβαλε σε ευκαιρία προσευχής και δοξολογίας. Αντί να σημαίνει μόνο εισπράξεις και φόρους, να σημαίνει πλέον ευλογία του χρόνου, των καρπών της γης και της ζωής των πιστών. Ακόμη και σήμερα, στα λειτουργικά μας βιβλία, η 1η Σεπτεμβρίου χαρακτηρίζεται ως:«Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, του νέου ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητος τοῦ Κυρίου».
Η ευλογία της Εκκλησίας για το ξεκίνημα του χρόνου
Την ημέρα αυτή διαβάζεται στην Εκκλησία μια ξεχωριστή ευχή, όπου ζητάμε από τον Κύριο να ευλογήσει τον νέο χρόνο, να μας χαρίσει υγεία, ειρήνη και καρποφορία. Δεν είναι τυχαίο ότι στην αρχή του εκκλησιαστικού έτους προσευχόμαστε όχι μόνο για τη δική μας ζωή, αλλά και για όλη την κτίση, γιατί η Ορθοδοξία μας διδάσκει ότι όλα βρίσκονται μέσα στη Χάρη του Θεού. Όπως αναφέρει ο προφήτης Δαυίδ: «Εὐλογήσω τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ, διὰ παντὸς ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόματί μου» (Ψαλμ. 33,2).
Στο ξεκίνημα του εκκλησιαστικού έτους, η Εκκλησία μας, τιμά ακόμα ένα ιδιαίτερο γεγονός: την ανάγνωση του Ευαγγελίου στη Συναγωγή της Ναζαρέτ (Λουκ. 4,16-22), όπου ο Χριστός ανακοινώνει δημόσια την αποστολή Του. Ο Κύριος διαβάζει το χωρίο του προφήτη Ησαΐα: «Πνεῦμα Κυρίου ἐπ’ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέν με· εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τῇ καρδίᾳ…» (Ησ. 61,1).
Με αυτά τα λόγια, ο Χριστός φανερώνει ότι Εκείνος είναι ο Μεσσίας που ήρθε να κηρύξει το Ευαγγέλιο, να θεραπεύσει, να ελευθερώσει, να φωτίσει. Γι’ αυτό και η Εκκλησία όρισε να ξεκινά κάθε νέο εκκλησιαστικό έτος με αυτήν την ευαγγελική περικοπή – για να θυμόμαστε ότι όλη η χρονιά μας πρέπει να αρχίζει με τον Χριστό και να κυλά μέσα στο φως Του.
Η 1η Σεπτεμβρίου δεν είναι μια απλή ημερομηνία. Είναι μια υπενθύμιση ότι ο χρόνος είναι δώρο του Θεού. Ο κάθε χρόνος που ξεκινά είναι μια πρόσκληση σε μετάνοια, σε προσευχή, σε έργα αγάπης. Είναι μια ευκαιρία να πλησιάσουμε περισσότερο τον Χριστό, να δώσουμε καρπό πνευματικό και να πορευθούμε με χαρά προς τη Βασιλεία Του.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τον νέο εκκλησιαστικό χρόνο:
Με ταπείνωση και εμπιστοσύνη στον Θεό.
Με περισσότερη προσευχή.
Με αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Με αγώνα κατά των παθών.
Με ελπίδα ότι ο Χριστός είναι «ὁ ὤν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος» (Ἀποκ. 1,8).
Ας γίνει η αρχή της Ινδίκτου η αρχή μιας νέας ζωής με τον Χριστό.
#Ορθοδοξία #ΕκκλησιαστικόΈτος #Ίνδικτος #1Σεπτεμβρίου #Χριστός #Προσευχή #Πίστη
